LUCA PACIOLI "MUHASEBENİN BABASI" MIDIR ?
Prof. Dr. A. Vecdi CAN
ÖZET
Kaynaklarda “muhasebenin
babası” olarak geçen Pacioli’nin gerçekte kim olduğunun,
hangi zamanlarda, nerelerde ve nasıl yaşadığının, yaşamı
boyunca muhasebe ile ilgili hangi çalışmalara imza
attığının araştırılması bu makalenin asıl amacını
oluşturur.
Çalışmada, beş asır önce
yaşayan Pacioli’nin muhasebeye yaptığı katkılar ile sözü
edilen ünvanı hak edip etmediği anlaşılmaya çalışılmıştır.
Kuşkusuz, Pacioli’nin özellikle muhasebede bugün halen
kullanılan çift yanlı kayıt tekniğinin gelişimine önemli
katkıları olmuştur. Ancak birçok kaynakta ifade
edildiğinin aksine bu tekniğin mucidi olmadığı
anlaşılmaktadır. Zira Pacioli’den önceki uygulamalar ve
yazılan eserler incelendiğinde “muhasebenin dedeleri”nin
de olduğu açıkça görülecektir.
Pacioli, 1494
yılında yayınladığı, esasında bir matematik kitabı olan
“Summa Arithmetica…” adlı meşhur ansiklopedik çalışmasının
yalnızca bir kısmını muhasebe konularına ayırmıştır.
Pacioli’nin muhasebe bilimine yaptığı katkının, Venedikli
tacirlerin asırlık uygulamalarının ilk defa sistematik
olarak anlatıldığı bu kısımlar ile sınırlı olduğu
görülmektedir.
ANAHTAR
KELİMELER
Muhasebe
Tarihi, Luca Pacioli, Venedik Sistemi, Çift Yanlı Kayıt
Yöntemi
ABSTRACT
This article
mainly aims to investigate Pacioli -who is mentioned as
“the father of accounting” in literature- in terms of who
he really was; where, when and how he lived; and what
works he did regarding accounting.
Whether
Pacioli -who lived five centuries ago- deserved the title
that is attributed to him was evaluated in this article.
Undoubtedly, Pacioli contributed to the development of
double-entry bookkeeping method that is still used in
accounting today. However, contrary to the claims of many
sources, he was not the inventor of this method. The fact
that “the grandfathers of accounting” also existed becomes
evident when applications and written sources prior to
Pacioli are examined.
Pacioli’s
famous encyclopedic work titled “Summa Arithmetica” was
published in 1494. It was actually a mathematics book, and
only some parts of the books were devoted to accounting
subjects. Pacioli’s contribution to accounting is limited
to those parts by which the age-old applications of the
merchants of Venice were systematically explained for the
first time.
KEY WORDS
History of Accounting, Luca
Pacioli, Venice System, Double-Entry Bookkeeping Methods
Makaleyi bilgisayarınıza indirmek
için burayı tıklayınız... |
