OSMANLI DEVLETİ’NİN SİYASÎ VE İDARÎ
TARİHİNDE
ADALET VE MÜSAVAT MESELESİ
Dr. Taner ASLAN
ÖZET
Klasik Osmanlı devlet anlayışı, adalet ve müsavat prensibi
üzerine inşa edilmiştir. Devletin 16. yüzyıla kadar
cihanşümul bir devlet olmasında, adalete ve eşitliğe dayalı bir
yönetim takip etmesinin büyük rolü olmuştur.
Osmanlı Devleti’nin idarî, siyasî, askerî,
iktisadî, ticarî, adlî ve toplumsal alanlarda
gerileme ve çözülme yaşaması sonucu
gücünü büyük ölçüde
kaybetmesi ile Osmanlı tebaası gayrimüslim azınlıkların
milliyetçilik prensibinin tesiri ile bağımsızlık hareketine
kalkışmaları, devleti zor durumda bırakmıştır. Devlet, gayrimüslim
azınlıkların devlete bağlılığını temin etmek için Osmanlı
milleti oluşturma çabası içine girmiştir. Devlet, Osmanlı
üst kimliği etrafında bütün tebaayı Osmanlılık şemsiyesi
altında toplama siyaseti takip etmiştir. İttihad-ı Anasır,
Tanzimat’tan başlayarak II. Meşrutiyet dönemine kadar
devletin resmi ideolojisi halini almıştır. Bu ideoloji klasik İslam
kaynağının temel unsurlarından adalet ve eşitlik prensipleri
neticesinde işlevlik kazanmıştır. Çalışmada adalet ve
müsavatın Osmanlıcılık siyasî ideolojinin oluşumuna tesiri
ele alınmıştır.
Anahtar
kelimeler: Adalet, Müsavat, Tanzimat, Islahat,
Osmanlıcılık.
JUSTİCE AND EQUALİTY ISSUE IN POLİTİCAL AND ADMİNİSTRATİVE HİSTORY OF
THE OTTOMAN STATE
ABSTRACT
Classical Ottoman State understanding was based on two principles:
Justice and Equality. Justice and equality based administration of
Ottoman State had an important role for being a global state until the
sixteenth century. Ottoman subjects and Non-Muslim minorities were
influenced by nationalism principle and attempted independence
movements as a result of the decline in the administrative, political,
military, economic, commercial, judicial and social areas. This event
weakened the State. To ensure the allegiance of Non Muslim religious
minorities to the State, administration tried to arouse and develop a
sense of Ottoman nationality. Ottoman State tried to gather the
subjects under the cover of Ottoman nationality. “The union of
components” policy had been the formal ideology of the State
during the period from The Tanzimat Reforms to The Second
Constitutional Era. The ideology of “The union of
components” had its functionality from the two basic components
of Islam: justice and equality. In this study, the influence of justice
and equality on the political ideology of Ottomanism was
investigated.
Key
Words: Justice, Equality, Reforms, Improvements, Ottomanism.
Makaleyi bilgisayarınıza indirmek için burayı
tıklayınız...
|
