KIRGIZİSTAN'DA MÜKELLEFLERİN VERGİ KAÇIRANLARA BAKIŞI
Yrd. Doç. Dr. Mehmet YÜCE
ÖZET
Devletin
siyasi felsefesi ve iktisadi sistemi ne olursa olsun,
içerisinde bulunduğu dönemin zorunlu kıldığı fonksiyonları
ifa edebilmesi ve istenen sosyo-ekonomik hedeflere
ulaşabilmesi, her şeyden önce verimli, istikrarlı ve devamlı
bir gelir kaynağının mevcudiyetine bağlıdır. Bu özelliklere
sahip yegane kaynak ise şüphesiz vergilerdir. Bu nedenle
vergi, tarih boyunca ülkelerin hemen hepsinde gerek
geleneksel kamu giderlerin karşılanmasında, gerekse ekonomik
ve sosyal politikaların uygulanmasında başvurulan temel bir
araç olarak, hep gündemde kalmıştır. Ancak verginin sosyo-psikolojik
etkileri ile mükelleflerinin vergiye bakışını birlikte
dikkate alınarak gerekli alt yapı oluşturulmadan sağlıklı
bir vergi sistemi oluşturmak mümkün değildir. Dolayısıyla,
vergi yasalarının hazırlanması, görüşülmesi, kabul edilmesi
ve uygulanması aşamalarında devlet - yükümlü arasında
işbirliği sağlanmadan, toplumsal bir mutabakat
oluşturulmadan, siyasal iktidar tek taraflı bir iradeye
dayanarak ( sadece hukuki meşruiyeti dikkate alarak)
yasallaştırılıp yürürlüğe koyduğu bir vergi sistemiyle
rasyonel bir etkinliğin sağlanması pek mümkün
görülmemektedir. Bu şekilde oluşturulacak vergisel yapı,
vergi kayıp ve kaçakçılığı ile birlikte birçok toplumsal
sorunu bünyesinde barındıracağı aşikardır. Bu çalışmada,
ekonomik dönüşüm sürecinin yaratığı bir çok sorundan bunalan
ve çoğu işsiz kalan Kırgız halkının vergi kaçakçılığına
bakışını ortaya konmaya çalışılacaktır.
ANAHTAR
KELİMELER
ABSTRACT
Immediately
after its independence, Kyrgyzstan made its political choice
to move from the central planned economy to the open market
economy. This political and economic change has been
reflected in Kyrgyzstan's tax system. A new tax system has
been established by modeling the countries that have highly
developed liberal economy. However, the expected success
could not be accomplished in this process because the needed
transformations in the county's socio-economic structure
could not have been made. The new tax system that was
consisted of the translated tax laws of the developed
countries did notfit the society which was already suffering
from many problems such as immature institutions of the open
market economy, decreasing living standards of the nation
due to the economic crises, unemployment, deterioration of
the production sector, low national income, disproportionate
distribution of income, slow state bureaucracy inherited
from the former USSR ( The Union of Soviet Socialist
Republics) claims of corruption and failure of the people to
adapt to the new system. Consequently, when data obtained by
the survey is evaluated, it is not possible to conclude that
the taxpayers have a positive attitude toward tax.
Key Words
Tax Evasion, Tax System of Kyrgyz Republic, Psychology
of Tax, Tax Law of Kyrgyz Republic, Unreported Economy,
Shadow Economy.
Makaleyi bilgisayarınıza indirmek için
burayı tıklayınız... |
