İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi - Türk Dünyası Kırgız-Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü-Calalabat-KIRGIZİSTAN

TÜRK DÜNYASINDA TOPLUMSAL DEĞİŞME VE MODERNLEŞMENİN TARİHSEL-TOPLUMSAL TEMELLERİ:

Yrd. Doç. Dr. D. Ali ARSLAN

ÖZET

Bu çalışmanın temel amacı, günümüz Türk toplumunun yaşamakta olduğu toplumsal değişim ve modernleşme sürecini, toplumsal ve tarihsel kökenleri ile incelemektir. Modern Türk toplumunun yaşadığı toplumsal evrimleşme ve modernleşme süreci, yaşadıkları değişim son yıllarda daha da hızlanan Türk dünyası ailesinin öteki toplumlarına da önemli bir örnek model oluşturacak niteliktedir. Sahip olunan ortak sosyo-kültürel doku, bu örnek modelin akraba topluluklar açısından önemini daha da arttırmaktadır. Bu amaç gerçekleştirilirken, tarihsel bir bakış açısından hareket edilmiştir: Öncelikli olarak, Türk modernleşmesinin temellerinin atıldığı, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerine kısaca bir göz atıldı. Sonra da bu belli bir sistemden yoksun çabaların, gerçek bir dönüşüm sürecine dönüştüğü Cumhuriyet dönemine yer verildi. Cumhuriyet dönemi incelenirken de, önce Türk Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet’in kuruluş yılları üzerinde duruldu. Ardında da, Çok partili dönem Türk siyasi hayatı ana hatları ile ele alındı. Türk toplumunun en köklü, en güçlü ve en önemli kurumlarından bir olan ordu, toplumun modernleşme sürecinde merkezi kurum olma niteliğine de sahiptir. Türkiye’de modernleşmenin kökleri, Osmanlı İmparatorluğu’nun sonlarına kadar uzanmakla birlikte, sistematik ve bütünsel anlamda gerçek bir modernleşme süreci, Atatürk Devrimleri ile başlamıştır. Türk modernleşmesine yön ve şekil veren elitlerin, ordu kurumundan çıkmış olmasının altında yatan nedenleri de bu tarihsel etkenlerin yanı sıra, çağdaş değerlerin Türk toplumuna ilk kez genç subaylar ve askeri okul öğrencileri arasında yaygınlaşmaya başlamış olduğu gerçeğinde aramak gerekir.

ANAHTAR KELİMELER
Atatürk, Atatürk Devrimleri, Modernleşme, Türk Modernleşmesi, Türk Ordusu,

ABSTRACT

The major objective of this study is to analyse the roots of Turkish modernisation. İn relation to this, the roles of the Turkish army in this process are examined. To achieve the aim, historical perspectives are used. The modernisation process in Turkey began in the Ottoman Empire. Nevertheless, this process reached its real and certain meaning with the Atatürk reforms. The face of Turkey was turned completely to the west by Atatürk. Turkish modernisation was shaped by the Kemalist Revolution. Atatürk defined the form and the way which should be followed by the Turkish people to become a more civilised and westernised society. The central institution in the process of Turkish modernisation was the army. After the abolition of the Janissary in 1826, the military became one of the most Westernised elements in the Empire. Liberal ideas first spread among the military officers and military colleges became the centre of secret political organisations in the mid-nineteenth century. Turkish military elites have always had the aim of representing the new values, behaviour patterns and life styles since the late Ottoman era.

Key Words
Atatürk, Turkish Revolution, Modernisation, Turkish Modernisation, Turkish Army.

Makaleyi bilgisayarınıza indirmek için burayı tıklayınız...