KAZAKİSTAN, AZERBAYCAN VE
KIRGIZİSTAN`DA BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE ÇÖZÜM
YOLLARI
Yrd. Doç. Dr. Elif YÜKSEL OKTAY
Öğr. Gör.
Nimet ÇAKIR
ÖZET
Sovyetler Birliği`nde 1985
yılında başlayan yeniden yapılanma ve açıklık adı altında
başlatılan değişiklikler, Birliğin çözülmesiyle ve
aralarında Orta Asya Türk Cumhuriyetleri`nin de bulunduğu
bir çok devletin bağımsızlıklarını ilan etmesiyle
sonuçlanmıştır. Bağımsızlık sonrasında Türk
Cumhuriyetlerindeki ekonomik yapıyı incelediğimizde
karşımıza çarpıcı gelişmeler çıkmaktadır. Siyasi
bağımsızlığın getirdiği coşku, yerini kısa süre içinde
ekonomik bağımsızlığın elde edilmesi çabalarına bırakmıştır.
Serbest piyasa ekonomisine geçiş yönünde hızlı adımlar atan
bu ülkeler, büyük enerji ve tarımsal üretim potansiyeline
sahip olmalarına rağmen; bu potansiyeli hayata geçirebilmek
için kısa ve orta vadede başta finansman olmak üzere,
teknoloji, yönetici sınıf, kalifiye işgücü gibi
eksikliklerinin ve serbest bankacılık sistemini
gerçekleştirmeden ve mali kurumları oluşturmadan serbest
piyasa ekonomisine sağlıklı bir geçiş yapamayacaklarının
farkına varmışlardır.
Bankacılık sektörü,
mudilerin tasarruflarıyla şirketlerin yatırım ve işletme
harcamaları arasında aracılık görevi üstlenmiştir.
Bankaların sisteme kredi yoluyla kazandırdıkları fonlar,
ekonomik durgunluğun aşılması ve ekonomide sağlıklı bir
büyümenin sağlanması için itici bir güç olarak öne
çıkmıştır. Ekonomik aktivitelerin genişlemesiyle birlikte
artan finansman ihtiyaçlarına paralel olarak bankaların
ekonomide üstlendikleri rol daha da öne geçmiştir.
Bu çalışmada SSCB`nin
dağılmasıyla birlikte bağımsızlıklarını kazanan ülkeler
arasında yer alan Kazakistan, Azerbaycan ve Kırgızistan`ın
merkezi planlı ekonomik sistemden piyasa ekonomisine geçiş
sürecinde bankacılık sektörünün gelişimi, bu sektörde
yaşanan problemler ve çözüm yolları ele alınmaktadır.
Anahtar Kelimeler:
Bankacılık, Kazakistan, Azerbaycan, Kırgızistan, Orta Asya,
Finans Sektörü
ABSTRACT
The change efford in Soviet
Union that was started in the name of Glasnost and
Perestroika in 1985, is resulted with the disintegration of
the union and the declaration of independence of several
goverments that includes the Central Asian Turkish Republics.
The enthausims
caused by the political indepence in these countries has
been replaced with the efford to gain economic independence.
Although these countries, which are very responsive to
embrace the market economy, have very large energy and
agricultural potential, they have realized that to active
these potential and to establish market economy they have to
not only remedy the lack of financial power, technology,
missing class of managerial people, qualified work force,
but also establish robust free banking system and financial
instituions. In addition to these problems, these countries
remained depended on Russian Fedaration to transport their
energy potential to international markets.
Banking sector in
these countries has become responsible to be intermediary,
between the savings of the depositors and companies’
invesments as well as operational costs. The funds that the
banks has brought in to the financial system, have become
the leading power to overcome the economic stagnation, and
to sustain healty economic growth. The role that the banks
undertake in increasing finans needs of improving economic
activities has become very important than ever before.
In the study, the
improvement of the banking sector, it’s problems and
proposed solutions for the countries, Kyrgystan, Kazakshtan,
and Azerbaycan, which are among the countries that gained
independece after the collapse of Soviet Union, and whose
economies are in transion from centrally planned economic
system to market economy, are discussed.
Key Words
Transitional Economies, Tax Administration Reform, Taxation,
and Tax Reform.
Makaleyi bilgisayarınıza indirmek için
burayı tıklayınız... |
